เหตุการณ์ปัจจุบัน

ความจริงเรื่องไทใหญ่ "ประวัติศาสตร์ และการต่อสู้เพื่ออิสรภาพ และความอยู่รอดในผืนแผ่นดินของตน" เชิญศึกษาได้ที่นี่

Taiyai.net

เหตุการณ์ปัจจุบันในรัฐฉาน

1. ประชาชนในตัวเมือง

แต่ละเมืองจะมีกองทหารพม่าประจำอยู่ทางเข้าและทางออก สำหรับด้านที่ไม่มีกองทหารตั้งทัพอยู่ก็จะเกณฑ์ให้ชาวบ้านสร้างรั้วล้อมรอบเขตชานเมืองทุกด้าน ทางเข้าและทางออกจะมีด่านตรวจ และมีการเปิด-ปิดเป็นเวลา ด้านที่ไม่มีทหารอยู่ ประชาชนต้องทำด่านไว้ แล้วก็สับเปลี่ยนกันวันละบ้านไปเฝ้าเป็นยามตลอด 24 ชั่วโมง หากมีอะไรผิดสังเกตต้องรายงานให้ทราบทันที หากมีญาติมาพักแรมตามบ้าน หรือมีแขกมาพักตามโรงแรมต้องรายงานเจ้าหน้าที่ทหารให้ละเอียด แต่ละเมือง (จังหวัด) จะมีการเปิดบ่อนการพนัน และหวยอย่างเสรีทั้งกลางวันและกลางคืน โดยต้องส่งบำเหน็จให้ทหาร

ระบบเก็บภาษีมีสองแบบ แบบหนึ่งต้องเสียเป็นรายปี แบบที่สองเป็นแบบที่ไม่มีข้อกำหนด โดยขึ้นอยู่กับความต้องการของเจ้าหน้าที่ แต่ประชาชนต้องเสียทั้งสองรูปแบบ เจ้าหน้าที่จะทำหนังสือถึงผู้ใหญ่บ้านเองว่า ต้องการอะไร จำนวนเท่าใด และต้องส่งให้ถึงมือเจ้าหน้าที่เมื่อใด สิ่งที่ถูกสั่งให้จัดให้มีหลายรูปแบบ เช่น เงิน รถ เกวียน กำลังคนทำงาน มีทั้งงานลูกหาบ และงานอื่น ๆ (ทหารพม่าทำไร่ ทำนาเอง โดยบังคับให้ชาวบ้านทำให้) การขุดหลุมเพาะ การเก็บเกี่ยวพืชผล พืชธัญญาหารอื่น ๆ ไม้สัก ไม้ไผ่ ไม้ฝา ไม้พื้น ไม้รั้ว ฟืน น้ำ ม้า วัว ควาย ฯลฯ ซึ่งทั้งหมดนี้ ไม่มีการกำหนดเป็นระยะเวลาที่แน่นอนที่จะต้องส่งให้ แต่ขึ้นอยู่กับความต้องการของเจ้าหน้าที่ทั้งจำนวนรายการ และวันเวลาที่ต้องจัดส่งให้

            การศึกษาของชาวเมือง
            ประชาชนในเมืองก็ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น ทำนา ทำไร่ ทำสวน และค้าขาย เด็กส่วนหนึ่งในตัวเมืองมีโอกาสได้โรงเรียน แต่สอนเป็นภาษาพม่า เมืองขนาดเล็กสอนอนุบาล-ป.6 สำหรับเมืองใหญ่ อนุบาล-ม.4 (ม.4 พม่าเทียบกับ ม.6 ไทย) นักเรียนส่วนใหญ่นอกจากได้เรียนในเมืองของตนเองแล้ว ส่วนใหญ่ที่ผ่านชั้นที่สุงสุดในเมืองของตนแล้วพ่อแม่ไม่สามารถที่จะส่งไปเรียนต่อในเมืองใหญ่ อีกประการหนึ่ง ผู้ที่เรียนจบการศึกษาระดับ ม.4 (เทียบเท่า ม.6) แล้วก็ไม่มีงานอะไรรองรับ นอกจากกลับมาประกอบอาชีพเดิมของครอบครัว สำหรับผู้ที่สามารถเรียนจนจบระดับปริญญา ซึ่งน้อยมาก ก็สมัครเป็นครู แต่เงินเดือนและสวัสดิการไม่เพียงพอต่อการเลี้ยงชีพ
          บางครอบครัวก็ส่งลูกชายเข้าบวชเรียนในพระพุทธศาสนา ซึ่งถือเป็นแนวทางหนึ่งที่จะทำให้เด็กได้รับการศึกษา เพราะการบวชเป็นสามเณรถึงแม้ว่าจะต้องเสียค่าเรียน และเงินอุดหนุนวัดตาม แต่ก็มีความประหยัดมากกว่าในการส่งเรียนทางโลก

2. ประชาชนในชนบท

             ระบบการปกครองของชาวบ้านชนบท จะประกอบด้วยผู้ใหญ่บ้าน รองผู้ใหญ่ เลขาฯ นายทะเบียน และลูกบ้าน ผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้ดูแลในหมู่บ้านทั้งในด้านการตัดสินคดี การต้องติดกับเจ้าหน้าที่ทหารพม่า และการจัดเก็บสิ่งของเงินทอง แรงงาน หรือลูกหาบ ฯลฯ ที่ถูกขอมาจากทหาร การดูแลทหารของชาวชนบทมีความยุ่งยาก ซับซ้อน หนัก และต้องทำมากกว่าคนในตัวเมืองมาก ในแต่ละหมู่บ้านจะมีการจัดเวรกันเป็นยามตลอด 24 ชั่วโมง วันละ 2 ครอบครัว เป็นคนคอยส่งข่าวความเคลื่อนต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในตัวเมือง หมู่บ้านตนเอง และหมู่ใกล้เคียง หากมีความเคลื่อนไหวสิ่งใดเกิดขึ้น เช่น มีการเคลื่อนกำลังทหารพม่า หรือฝ่ายต่อต้าน หรือมีเหตุการณ์ใด ต้องแจ้งให้คนในหมู่บ้าน เดินทางส่งข่าวให้หมู่บ้านใกล้เคียงให้ทราบในทันที ไม่ว่าเหตุการณ์นั้นจะเกิดขึ้นในเวลากลางคืน หรือกลางวัน หมู่บ้านอื่นก็เช่นเดียวกัน เมื่อทราบข่าวแล้วต้องแจ้งคนในหมู่บ้านตนเองทราบ แล้วไปแจ้งต่อที่หมู่บ้านใกล้เคียงต่อไปเรื่อย ๆ คือ มีการแจ้งต่อกันเป็นทอด ๆ หากมีทหารพม่าเข้าหมู่บ้าน ผู้ใหญ่จะเป็นผู้ที่ทำหน้าที่หนักที่สุด เพราะต้องถูกสอบสวนในเรื่องเคลื่อนไหวของฝ่ายต่อต้าน หากพูดไม่ดีก็จะถูกทุบตี ทรมาน หรือฆ่า ดังนั้น ใคร ๆ จึงไม่อยากเป็นผู้ใหญ่บ้าน
           ชนบทเป็นถิ่นที่ทหารพม่าควบคุมไม่ถึง แต่จะมีการราดตระเวนเป็นครั้งคราว ในถิ่นชนบทที่ห่างไกลตัวเมืองประมาณ 10 กิโลเมตรขึ้นไป ถูกกำหนดให้เป็นเขตพื้นที่สีแดง
           โดยปกติเมื่อทหารพม่าเคลื่อนไหว และออกลาดตระเวนมาในหมู่บ้าน หรือหมู่บ้านใช้เคียงในชนบท ชาวบ้านจะต้องเตรียมการเพื่อเผ่นหนี หากมีเงินมีทอง หรือมีเสื้อผ้าใหม่ ๆ ก็ต้องนำไปซุกซ่อน หรือฝังดินไว้ เพราะเมื่อทหารมาถึง และมาพักในบ้าน สิ่งของเหล่านั้นจะถูกยึดไปโดยอัตโนมัติเป็นประจำและเป็นปรกติ พืชธัญญาหาร หมู่ เห็ด เป็ด ไก่ หรือสิ่งต่าง ๆ ที่ต้องการ ทหารก็จะเด็ด หรือไล่จับเอาตามต้องการ โดยไม่สามารถพูดต้านทานได้ หากเจอผู้ชายก็จะถูกจับให้ไปเป็นลูกหาบ หรือก็ถูกใส่ความว่าเป็นทหารฝ่ายต่อต้านแล้วก็ถูกฆ่าตาย และทุกครั้งที่เข้าไปในหมู่บ้านต้องถูกถามว่าพบเห็นฝ่ายต่อต้านหรือไม่ จะตอบว่าพบเห็นก็ไม่ได้ ตอบว่าไม่พบเห็นก็ไม่ได้ เพราะถ้าบอกว่า เห็น ก็จะให้เป็นคนนำทางไปหาให้เจอ ถ้าไม่เจอ (ใครจะอยู่ให้เจอ) ก็จะหาว่าโกหก แล้วจะถูกทุบตี ทรมาน ถ้าบอกว่าไม่พบเห็น ก็หาว่าโกหก แล้วก็จะโดนทำร้ายทรมานต่าง ๆ ด้วยเหตุนี้ การเคลื่อนไหวของกองกำลังทหาร จึงเป็นภาพที่น่ากลัว ขนลุกของชาวชนบทมาก ดังนั้น เมื่อทราบข่าวว่า มีการเคลื่อนไหวของกำลังทหาร โดยมุ่งหน้ามาที่หมู่บ้านตนเอง หรือหมู่บ้านใกล้เคียง ชาวบ้านจึงจัดเก็บซ่อนสิ่งของของตน ผู้ชายก็จะหนีออกจากหมู่บ้านไปซุกซ่อนที่คิดว่าปลอดภัย ในหมู่บ้านจึงคงเหลือแต่เด็ก ผู้หญิง และคนชรา เฉพาะผู้ชายจึงมีสิ่งที่ต้องจัดเตรียมไว้อยู่เสมอ ก็คือ กระเป๋า หรือย่าม ข้างในจะมีข้าวสารอาหารแห้ง เครื่องครัวครบ และหม้อขนาดเล็กให้พอกินประมาณ 3-4 วัน เพราะบางครั้งทหารจะอยู่ในหมู่บ้านนานกว่าปกติ เมื่อใดก็ตาม ถ้าได้ยินเสียงหมาเห่า นั้นคือ สัญญาณสำคัญที่ต้องหอบหิ้วของวิ่งหนี สิ่งเหล่านี้เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในหมู่บ้านชนบทเป็นปรกติ จนเหมือนเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต เหตุการณ์ที่ในหมู่บ้านคงเหลือแต่เด็ก ผู้หญิงและคนชราในขณะที่ผู้ชายต้องหลบตัวนี้ ก็เป็นจุดสำคัญอย่างหนึ่งที่ให้เกิดการข่มขืนกระทำชำเราเด็กและผู้หญิง อีกประการหนึ่ง ด้วยเหตุที่ผู้ชายไม่สามารถที่จะสู้หน้ากับทหารพม่าได้นี้เอง ผู้ใหญ่บ้านในหมู่บ้านชนบทบางหมู่บ้านจึงนิยมให้ผู้หญิงเป็น และจะไม่ถูกทุบตีเมื่อเทียบเท่ากับผู้ชาย หรือไม่ก็ให้คนที่ค่อนข้างซื่อปื้อเป็น
              การเก็บภาษี หรือส่วยนั้น มีอยู่เป็นประจำ ไม่ประกอบด้วยกาลเวลา แต่ขึ้นอยู่เจ้าหน้าทหารเป็นหลักว่า ต้องการอะไร จำนวนเท่าใด และต้องส่งให้ถึงมือเจ้าหน้าที่เมื่อใด สิ่งที่ถูกสั่งให้จัดให้มีหลายรูปแบบ เช่นเดียวกับคนในตัวเมือง แต่จำนวนความถี่จะมีมากว่า เช่น เงิน รถ เกวียน กำลังคนทำงาน มีทั้งงานลูกหาบ และงานอื่น ๆ (ทหารพม่าทำไร่ ทำนาเอง โดยบังคับให้ชาวบ้านทำให้) การขุดหลุมเพาะ การเก็บเกี่ยวพืชผล พืชธัญญาหารอื่น ๆ ไม้สัก ไม้ไผ่ ไม้ฝา ไม้พื้น ไม้รั้ว ฟืน น้ำ ม้า วัว ควาย ฯลฯ ซึ่งทั้งหมดนี้ ไม่มีการกำหนดเป็นระยะเวลาที่แน่นอนที่จะต้องส่งให้ แต่ขึ้นอยู่กับความต้องการของเจ้าหน้าที่ทั้งจำนวนรายการ และวันเวลาที่ต้องจัดส่งให้ สิ่งใดที่ขอมาจากเบื้องบน หากไม่มีก็ต้องเก็บเป็นเงินแล้วก็ซื้อให้

การศึกษาของชาวชนบท
          เรื่องการศึกษาของชาวชนบทนั้น ขึ้นอยู่กับพระสงฆ์เป็นหลัก เมื่อพระสงฆ์ในวัดมีการศึกษา (ทางศาสนา) หน่อย ชาวบ้านก็จะส่งลูกชายเข้าเรียน โดยเป็นเด็กวัดบ้าง บวชเป็นสามเณรบ้าง แต่โดยส่วนใหญ่จะบวชเป็นสามเณร เพื่อศึกษาพระธรรมวินัย บางรูปก็จะถูกส่งให้ไปศึกษาต่อในตัวเมืองในรัฐฉานเอง หรือส่งไปศึกษาวัดไทยใหญ่ที่ย่างกุ้งต่อ พระอาจารย์บางรูปก็นำเข้ามาศึกษาต่อตามชายแดนไทย แต่อย่างไรก็ตามเมื่อเทียบกับจำนวนเด็กทั้งหมดแล้ว เด็กที่ได้ไปศึกษาต่อในที่อื่นมีจำนวนน้อยมาก ส่วนใหญ่จึงไม่ได้เรียนหนังสือ โดยเฉพาะเด็กผู้หญิง ไม่มีโอกาสใดเลยที่จะได้รับการศึกษาในทุกรูปแบบ มีเพียงเป็นบางปีที่พระสงฆ์จากในตัวเมืองจัดทำโครงการอบรมศีลธรรมจริยธรรมและสอนภาษาไทยใหญ่ให้ในภาคฤดูร้อนหนึ่งเดือน ซึ่งก็ไม่ได้จัดทำในทุกพื้นที่ หรือทุกหมู่บ้าน เห็นจะมีเพียงเท่านี้กระมังที่เด็กในชนบทสามารถได้สัมผัสการเรียนหนังสือ

3. กองกำลังในรัฐฉาน

          ในรัฐฉานจัดว่าเป็นถิ่นที่มีความยุ่งยากที่สุดก็ว่าได้ เพราะในแต่ละพื้นที่จะมีกองกำลังทหารต่าง ๆ มากมาย ทั้งทหารพม่า กองกำลังไทยใหญ่กู้ชาติ ทหารไทยใหญ่กลุ่มที่ทำการสงบศึก ทหารชนกลุ่มน้อยที่พม่าให้การอุดหนุน มีทั้งทหารปะโอ ทหารว้า ทหารมูเซอ ทหารโกก้าง

ในรัฐฉานภาคเหนือมีกองกำลังสามประเภท คือ

1. กองกำลังทหารพม่า (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณ ในตัวเมือง)

2. กองกำลังไทยใหญ่กลุ่มที่ทำสัญญาสงบศึก กลุ่มนี้มีสองกลุ่ม (มีกำลังเคลื่อนไหวอยู่ทั้งในป่า และตัวเมือง)

3. กองกำลังชนกลุ่มน้อยที่ได้รับการอุดหนุนให้เคลื่อนไหวจากพม่า (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณดอยหม่อ)

4. กองกำลังกลุ่มขุนส่าเก่า (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณดอยหม่อ เมืองหล้าเสี้ยว)

5. กองกำลังคะฉิ่น (เคลื่อนอยู่บริเวณ ชายแดนรัฐฉาน-คะฉิ่น และเมืองหมู่เจ้ น้ำคำ)

             กองกำลังทั้งห้ากลุ่มนี้สามารถเคลื่อนไหวกองกำลังได้ค่อนข้างอิสระทั้งในตัวเมืองและชนบท

ประเภทที่หกหมายถึง กองกำลังกู้ชาติไทยใหญ่ ที่ไม่ทำสัญญาหยุดยิงกับพม่า (เคลื่อนไหวอยู่ในป่า)

ในรัฐฉานภาคใต้         กองกำลังที่เคลื่อนไหวอยู่ในแถบนี้ประกอบด้วยกองกำลังต่าง ๆ ดังนี้

1.      กองกำลังพม่า (เคลื่อนไหวอยู่ในตัวเมืองทุกเมือง บริเวณไหล่ทางหลวง หมู่บ้านที่ล่อแหลม และตามจุดยุทธศาสตร์ตามชายแดนไทย)

2.      กองกำลังสหรัฐว้าเคลื่อนไหวอยู่บริเวณรัฐฉานตะวันออกและใต้ คือบริเวณชายแดนจีน และตามจุดยุทธศาสตร์ชายแดนไทย

3.      กองกำลังกู้ชาติไทยใหญ่ (ตามชนบท ป่า และภูเขาอันเป็นจุดยุทธศาสตร์ เช่น ดอยไตแลง ดอยก่อวัน ดอยก่อเมือง ฯลฯ)

และกองกำลังที่ได้รับการสนับสนุนจากพม่าประกอบด้วย
1.      กองกำลังปะโอ (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณ เมืองหยองห้วย เมืองต๋องกี้ เมืองปางโหลง)

2.      กองกำลังว้า (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณ เมืองปางซาง ต้างยาน และฝั่งตะวันออกแม่น้ำสาลวินทั้งหมด ซึ่งประกอบด้วยเชียงตุง เมืองยาง เมืองยอน เมืองโต๋น ปุ่งป่าแขม เมืองต้อ เมืองทา และหัวเมือง)

3.      กองกำลังอิสระที่พม่าอุดหนุน (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณ เมืองกึ๋ง ปางโหลง)

4.      กองกำลังมูเซอ (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณเมืองปั่น เมืองโต๋น ปุ่งป่าแขม)

5.      กองกำลังโกก้าง (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณ เมืองยาง เมืองลาชายแดนจีน)

6.      กองกำลังมหาจฺย่า (เคลื่อนไหวอยู่บริเวณ บ้านหัวเมือง เมืองลางเคอ เมืองนาย เมืองต๋องกี้)

4. การถูกบังคับให้เคลื่อนย้ายถิ่นฐานในรัฐภาคใต้ และภาคตะวันออก
ร้อยละแปดสิบของประชาชนรัฐฉานอาศัยอยู่ตามชนบท หลังจากที่กองกองทัพเมืองไต (M.T.A.) ภายใต้การนำของขุนส่าได้วางอาวุธให้กับพม่าในเดือนต้นมกราคม พ.ศ.2539 (1996) แล้ว เพื่อป้องกันการก่อตัวขึ้นมาใหม่ และเพื่อตัดฐานกำลังบำรุงของกองกำลังกู้ชาติไทยใหญ่ จึงเกิดการบังคับประชาชนที่อาศัยอยู่ตามชนบทในภาคใต้ และภาคตะวัตนออกของรัฐฉานให้เคลื่อนย้ายจากชนบทเข้าสู่ไปอยู่ในตัวเมือง และชานเมือง โดยกำหนดเวลาของการเคลื่อนย้ายให้แล้วเสร็จภายใน 3-5 วันเป็นอย่างมาก หากพ้นกำหนดดังกล่าวแล้ว ถูกทหารพบเห็นเข้าก็จะถูกทรมานหรือยิงตาย ด้วยเหตุนี้ จึงเกิดเหตุการณ์ฆ่าหมู่ เผาหมู่ และการข่มขืนอย่างมากมายระหว่างปี ค.ศ.1996-2002 ในจำนวนประชาชนที่ถูกไล่นี้หลายแสนคน โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ

1. กลุ่มหนึ่งย้ายไปอยู่ในตัวเมือง หรือบริเวณที่ถูกกำหนดให้อยู่

2. กลุ่มหนึ่งย้ายเข้าไปอยู่ในป่าลึก ประเภทนี้เป็นพวกที่ค่อนข้างจะยากจน หากไปอยู่ในเมืองก็คงอดตาย เพราะไม่มีทรัพย์สินและที่ทำกิน จึงต้องเข้าไปอยู่ตามป่าเขา

3. และกลุ่มหนึ่งย้ายโดยมุ่งหน้าเข้าสู่ประเทศไทย กลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะเข้ามาอาศัยทำงานรับจ้างดูแลสวนส้ม สวนลิ้นจี่ เป็นลูกจ้างทำไร่ และทำงานรับจ้างอื่น ๆ อยู่ตามอำเภอชายแดนไทยตั้งแต่เชียงราย เชียงใหม่ และแม่ฮ่องสอน เช่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ ในทุกสวนมีชาวไทยใหญ่ทำงานอยู่ทั้งนั้น นับได้เป็นจำนวนหมื่น โดยได้รับค่าจ้างอย่างต่ำวันละ 30 บาท อย่างสูงวันละ 60 บาท และยังมีประชาชนอีกจำนวนมาก ที่ลี้ภัยมาแต่ไม่สามารถเข้าสู่ประเทศไทยได้ จึงต้อพักพิงอยู่ตามป่าเขา เช่น กลุ่มที่มาตรงที่มีกองกำลังกู้ชาติไทยใหญ่ตั้งอยู่ ซึ่งทุกจุดจะมีประชาชนมาอาศัยอยู่เพื่อความปลอดภัย ซึ่งที่ดอยก่อวัน ดอยก่อเมือง ตรงข้าม อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงรายก็เกือบพันกว่าคน ที่ดอยดำ ตรงข้าม อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ และที่ดอยไตแลง ตรงข้ามอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ก็มีจำนวนเป็นพันคน

4. อีกกลุ่มหนึ่ง ที่ได้รับผลกระทบจากการสู้รบเมื่อต้นปี 2545 และลี้ภัยเข้ามายังฝั่งไทยจำนวนกว่า 400 คน โดยได้สร้างกระท่อมอาศัยอยู่ภายในวันหมากกายยอน ต.เปียงหลวง อ.เวียงแหง จ.เชียงใหม่ ผู้ลี้ภัยทุกกลุ่มตามแนวชายแดนไม่ได้รับ หรือส่งเสริมให้ได้รับความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมจากองค์กรรัฐแต่อย่างใด

5. ไทยใหญ่ที่มาทำงานในเมืองไทย

ถึงแม้ว่าประชาชนชาวไทยใหญ่ไม่ถูกยอมรับว่าเป็นคนอพยพหนีภัยทางการเมืองที่กดข่มข่มเหง และภัยจากการสู้รบที่เกิดขึ้นในรัฐฉานที่มีมาเป็นระยะเวลาอันยาวนานอย่างเช่น ประชาชนพม่า และกระเหรี่ยง ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นบุคคลลี้ภัย และมีที่พักพิงเป็นหลักแหล่งก็ตาม แต่ชาวไทยใหญ่มิได้ถูกยอมรับว่าเป็นบุคคลลี้ภัยเช่นเดียวกับชนกลุ่มอื่น อย่างไรก็ตาม ถึงแม้ว่าจะไม่มีที่พักพิง แต่ทางรอดของประชาชนชาวไทยใหญ่ก็ยังคงเป็นประเทศไทยอยู่นั่นเอง เนื่องจากไม่มีที่พักพิงเป็นการเฉพาะ เพื่อเอาตัวให้รอด และสามารถอยู่ได้ จึงทำให้ประชาชนชาวไทยใหญ่จำนวนมากที่อพยพหนีภัยเข้ามาพึ่งพิงประเทศไทย ต่างต้องแยกย้ายกันหางานทำตามจังหวัดต่าง ๆ ทั่วประเทศ ทำงานรับจ้างมีทุกสาขาอาชีพ เช่น งานเฝ้าสวน เฝ้าไร่ งานก่อสร้าง งานทาสี งานตัดเย็บเสื้อผ้า งานตามโรงงานต่าง ๆ งานส่งของ งานประโมง งานบริการในร้านอาหาร กระเป๋ารถ งานกรีดยาง งานอาบอบนวด งานหญิงงามเมือง งานนักร้องในร้านอาหาร-คาเฟ่ งานเจียรไนเพชรพลอย งานออกร้านขายของ ฯลฯ ซึ่งขึ้นอยู่กับว่าใครมีญาติหรือคนรู้จักตรงไหนก็จะไปที่นั้น สำหรับเงินค่าตอบแทนนั้น ถ้าเป็นต่างจังหวัดทางภาคเหนือจะได้รับประมาณเดือนละ 1,000 – 2,000 บาท ภาคตะวันออก และภาคใต้ประมาณ 2,000 – 3,000 บาท กรุงเทพฯ จะได้รับเดือนละประมาณ 2,000-6,000 บาท

6. ภาษาและวัฒนธรรม

ไทยใหญ่มีภาษาพูด ภาษาเขียน และวัฒนธรรมเป็นของตนเอง ภาษาพูดคล้ายคลึง และใกล้เคียงกับภาษาทางภาคเหนือ ภาษาภาคกลาง และภาษาอีสานปะปนกัน แต่สำเนียงอาจผิดเพี้ยนกันบ้าง เช่น ไทยว่า เรา ไป กิน ข้าว มา ไทยใหญ่ว่า เฮา ไป๋ หรือกว่า กิ๋น เข้า มา

สำหรับภาษาเขียนมีลักษณะเป็นตัวกลม เหมือนภาษาล้านนา แลภาษาพม่า ก่อนปี พ.ศ.2503 (ค.ศ.1960) ได้ใช้ภาษาเขียนแบบเก่ามีวรรณยุกต์ 3 เสียง แต่สามารถผันได้ 5 เสียง ในปี พ.ศ.2503 เป็นช่วงทีรัฐฉานมีรัฐบาล หรือคณะบริหารบ้านเมืองเป็นของตนเอง ดังนั้น คณะบริหารได้ตั้งคณะกรรมการฝ่ายการศึกษาทำการปฏิรูปภาษาเขียนเสียใหม่ และเพิ่มวรรณยุกต์ขึ้นมาอีก 2 ตัว เพื่อง่ายต่อการอ่าน โดยทำเป็นหลักสูตรตั้งแต่อนุบาล-ชั้นประถมศึกษาปี 6 และประกาศใช้ทั่วรัฐฉานเมื่อปี พ.ศ.2503 แต่หลังการประกาศใช้ได้ไม่นานก็ถูกสั่งให้เลิกสอนและมิให้มีการเผยแพร่ทุกกรณีจากทหารพม่า (ในรัฐบาลเนวิน) คนที่มีหนังสือที่ปรับปรุงใหม่นี้อยู่ในครอบครองถูกจับและประกาศมิให้มีการสอนภาษาไทยใหญ่ทั่วรัฐฉาน กลุ่มคนที่เปิดสอน หรือแอบทำการสอนได้ถูกจับกุมทั่วรัฐฉานกรณีที่โด่งดังที่สุดเห็นจะเป็นเหตุการณ์ที่นักศึกษาชาวไทยใหญ่กลุ่มหนึ่งจำนวนกว่า 40 คน ได้ไปเปิดสอนภาษาไทยใหญ่ที่ตำบลซะเนนเมืองปางหลวง พม่าได้ส่งกองกำลังทหารเข้าทำการยึดหมู่บ้าน บ้างก็ถูกจับกุม บ้างก็ถูกฆ่าบ้างก็สามารถหนีตัวเอารอดออกมาได้ ในช่วงนี้จึงเป็นยุคมืดมนของภาษาไทยใหญ่ยุคหนึ่งเลยทีเดียว

หลังจากมีการสั่งให้มิให้สอนภาษาไทยใหญ่ทั่วรัฐฉานแล้วภาษาไทยใหญ่ก็เงียบไปพักหนึ่ง คนที่เกิดและเติบโตในช่วงนี้มีน้อยมากที่สามารถอ่านออกเขียนได้แต่ที่วัดมีความจำเป็นต่อการเขียนและการอ่านธรรม จึงเป็นทางรอดทางเดียวของภาษาไทยใหญ่ที่พระสงฆ์ได้สอนให้กับพระภิกษุสามเณรอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งพระสงฆ์จึงเป็นผู้ทำภาษาไทยใหญ่ให้รอดก็ว่าได้

ปัจจุบันพระสงฆ์และนักศึกษาอาสาสมัครบางกลุ่มได้จัดทำ “โครงการอบรศีลธรรมจริยธรรม” ขึ้นในช่วงปิดภาคเรียนของรัฐ (พฤษภาคม-มิถุนายน) ในโครงการนี้ได้อบรมให้ความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา และเปิดสอนภาษาไทยใหญ่เป็นบางส่วน โดยเปิดโครงการในหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ และเมืองต่าง ๆถึงแม้ว่าโครงการนี้จะไม่สามารถเปิดได้อย่างทั่วถึง และครอบคุมทั้งรัฐฉาน แต่ก็สามารถให้ความรู้แก่เด็กและประชาชน และทำให้เด็กและประชานได้เรียนรู้ภาษาของตนเองได้เป็นบางส่วนด้วยเหตุนี้ จึงก่อให้เกิดชมรมอนุรักษ์ศีลปะและวัฒนธรรมขึ้นในบางหัวเมือง และได้มีการจัดงานฉลองปีใหญ่ไต (ไทยใหญ่) ขึ้นในหัวเมืองใหญ่ ๆ อีกด้วย

7. พรรคการเมืองไทยใหญ่

พรรคการเมืองไทยใหญ่ได้ก่อกำเนิดขึ้นภายหลังการเรียกร้องประประชาธิปไตยในปี พ.ศ.2531 (1988) มีชื่อว่า Shan National league Democracy Party (SNLD) หรือ พรรคสันนิบาตแห่งชาติไตเพื่อประชาธิปไตย (ป่าตี่หัวเสือ) ปัจจุบันขุนทุนอู เป็นหัวหน้าพรรคตอนที่มีการเลือกตั้งเมื่อปี 2531 นั้น พรรคสันนิบาตแห่งชาติไตเพื่อประชาธิปไตยได้จำนวน ส.ส. มากเป็นอันดับที่สองรองจากพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตยของนางอ่องซานซูจี และได้จำนวน ส.ส.มากเป็นอันดับหนึ่งในรัฐฉานปัจจุบัน ขุนทุนอู หัวหน้าพรรคยังเป็นประธานของชน ชาติมิใช่พม่าอีกด้วย องค์กรระหว่างประเทศที่ส่งตัวแทนเข้าไปเจรจากับทหารพม่า หรือนางอ่องซานซูจี ก็ไปพบขุนทุนอูด้วย ปัจจุนบันขุนทุน อู ถูกพร้อมด้วยผู้นำไทยใหญ่หลายท่านประกอบด้วยนายพลเสือแท่น ถูกกล่าวหาและจับกุมขังอยู่ในคุกอินเส่ง

ถึงแม้ว่าขณะนี้จะไม่สามารถทำงานตามระบอบประชาธิปไตยได้อย่างเต็มที่ก็ตาม แต่พรรคสันนิบาตแห่งชาติไตเพื่อประชาธิปไตย (SNLD) ก็ยังคงเป็นความหวังของประชาชนชาวไทยใหญ่ว่า หากมีการผ่อนปรนทางการเมือง พรรคสันนิบาตแห่งชาติไตเพื่อประชาธิปไตย จะสามารถทำหน้าที่เป็นผู้แทนในการรักษาผลประโยชน์ และพัฒนารัฐฉานให้มีความเจริญรุ่งเรืองเฉกเช่นอารยประเทศทั้งหลายอย่างแน่นอน

8. เหตุการณ์การส่งเสริมให้ชนกลุ่มน้อยกดขี่ชนชาติไทยใหญ่

รู้จักพม่า และประเทศพม่า
ประเทศพม่าประกอบด้วยชนชาติหลายหลายชนชาติด้วยกัน แต่ละชนชาติก็จะอยู่ในถิ่นของตนเอง ต่างก็รู้สึกรักและหวงแหนความเป็นชนชาติ และถิ่นเกิดมาตุภูมิของตนเอง อยู่กันถิ่น หรือเป็นรัฐไม่ขึ้นตรงต่อกันตั้งแต่อดีต แต่เหตุการณ์ในลักษณะนี้

เรารู้จักพม่าแค่ไหน

ถึงแม้ว่าพม่าจะอยู่ใกล้ชิดประเทศไทยแค่เอื้อม และพม่ากับไทยก็ เกี่ยวเนื่องกันมาตลอด แต่หากจะถามว่า เรารู้เรื่องพม่าแค่ไหน คาดว่าคนส่วนใหญ่จะรู้เรื่องราวความเป็นมาของพม่า หรือเรื่องปัญหาความยุ่งยากในพม่า ซึ่งเป็นผลกระทบต่อประเทศไทยอย่างต่อเนื่องเสมอมา และยิ่งจะทวีความรุนแรงอย่างไม่มีวันจบ หากพม่ายังปกครองด้วยกระบอกปืน ไม่เคารพสิทธิ ของพลเมือง และยังแยกผิว แยกเชื้อชาติ ไม่ยอมรับชนกลุ่มน้อย ซึ่งมีภาษา ประเพณีวัฒนธรรมต่างจากพม่า

ภูมิหลังพม่า

ประวัติศาสตร์ที่แท้ของพม่ามีอยู่ว่า ชนชาติพม่าดั้งเดิมเรียกตนเองว่า บะหม่า หรือเมียนม้าร์ ( Myanmar )อยู่ในราบสูงทิเบต และได้อพยพเคลื่อนย้ายเข้ามาอยู่ในพื้นที่ประเทศพม่าปัจจุบัน ซึ่งเดิมเป็นที่อาศัยอยู่ของชนชาติกลุ่มใหญ่ คือ ชาวพยู ชาวมอน ชาวไต และชาวกระเหรี่ยง ชนชาติบะหม่าได้ก่อตั้งอาณาจักร และพยายามผนวกชนพื้นเมืองต่าง ๆ เข้าเป็นพวก แต่ความแตกต่างของเชื้อชาติภาษาศาสนา และขนบธรรมเนียมประเพณี จึงเป็นปัญหาพื้นฐานทำให้การทำศึกสงครามระหว่างกันมาโดยตลอด

หลังจากพม่าทำสงครามกับอังกฤษ รวม 3 ครั้ง พม่าก็เสียเอกราชให้อังกฤษ พ.ศ. 2428 ราชวงศ์อลองพญา ซึ่งเป็นราชวงศ์สุดท้ายของพม่า ก็ล้มสลายโดยพม่า ในยุคอาณานิคมถูกแบ่งเป็น 2 ส่วน ตามลักษณะ ความแตกต่างของชนชาติ ส่วนแรกคือ พม่าแท้ (Proper Burmar) มีอาณาเขตตอนกลางของประเทศ ส่วนหนึ่งคือพวกชนชาติพื้นเมืองเดิมที่ถูกผลักดันถอย ร่นมา อยู่ใกล้แนวชายแดนไทย อังกฤษปกครอง โดยแบ่งป็นรัฐ ตามเชื้อชาติของประชากร ได้แก่ รัฐฉาน รัฐกะเหรี่ยง รัฐมอญ รัฐคะยา รวมทั้งรัฐคะฉิ่น รัฐชิน รัฐระกัน ขึ้นตรงกับรัฐบาลอังกฤษที่กรุงลอนดอน

อองซานกับการกู้เอาราช
ความแตกต่างกันทั้งภาษา เชื้อชาติ ศาสนา ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม แม้แต่ เศรษฐกิจ ทำให้เกิดการขัดแย้งระหว่าชาติอินเดียกับชาวพม่า อังกฤษจึงแยกพม่าออกเป็น อาณาเขตเดียวกันอีก เมื่อ 1 เม.ย. พ.ศ.2480 อย่างไรก็ตาม อังกฤษยังไม่ยอมให้เอกราชสมบูรณ์แก่พม่า ดังนั้น นายพล องซาน (ซึ่งเป็น บิดาของนาง อองซาน ซูจี) และ พ.อ. เนวิน ได้ก่อตั้งกองทัพกู้ชาติพม่า เพื่อกอบกู้เอกราชซึ่งประสบควาสำเร็จ ตามความมุ่งหมายในเวลาต่อมา

ข้อตกลงปางโหลงกับเอกราชของชนชาติ

โดยพม่าและ ตัวแทนของประชาชนแต่ละรัฐ ได้ประชุมที่ปางโหลงในรัฐฉานใต้ เพื่อพิจารณาเกี่ยวกับการรวมกันในรูปของสหภาพ และได้มีการลงนาม ในข้อตกลงปางโหลง (Pang Long Conference) ระหว่าง 4 ชนชาติ คือ ไทยใหญ่ พม่า ชิน และคะชิน เมื่อ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2490 และถือว่าเป็นวันแห่งสหภาพ (Union Day) มีสาระสำคัญคือ

      1.      รัฐต่าง ๆ จะรวมกันเป็นรัฐบาลอันเดียว ส่วนการปกครองในแต่ละรัฐเป็นเรื่องภายในรัฐ
2.      รัฐต่าง ๆ จะแยกตัวจากสหภาพได้ หลังจาได้รับเอกราชแล้ว 10 ปี
3.      เมื่อครบกำหนด 10 ปี รัฐที่แยกตัวออกจะกลับเข้ามารวมตัวกับสหภาพอีครั้งก็ได้
4.      จะเคารพต่อขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรม และเชื่อชาติซึ่งกันและกัน

ต่อมามีการร่างรัฐธรรมนูญและเลือกตั้งทั่วไป นายพล อองซาน ชนะการเลือกได้เป็นนายกรัฐมนตรี
เจ้าส่วยแต้ก (เจ้าคำศึก) เจ้าฟ้า เมื่องยองห้วย เป็นประธานาธิบดีคนแรกของสหภาพ ต่อมา อองซาน
ถูกลอบทำร้ายเสียชีวิต และเจ้าส่วยแต้กถูกจับกุมขังคุก จนเสียชีวิต โดยเนวินทั้งคู่ นายอูนุ
ได้เป็นนายกรัฐมนตรีต่อมา และพม่าได้เอกราชอย่างสมบูรณ์ เมื่อวันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2491

ผู้หักหลังสหภาพชนชาติ

หลังจากได้รับเอกราชจากอังกฤษเมื่อปี พ.ศ. 2491 ปรากฏว่า พม่าไม่ให้รัฐแต่รัฐแยกตัวออกไปเป็นรัฐอิสระตามข้อตกลงปางโหลง ทำให้ชนแต่ละรัฐไม่พอใจ และไม่ยอมรับการปกครองรัฐบาลพม่า ทำการต่อต้านด้วยอาวุธเพื่อการปกครองตนเอง และแยกตัวเป็นรัฐอิสระ รัฐบาลพม่าจึงถือว่าชนเหล่านี้เป็นกบฏ และได้ทำการปราบปรามเรื่อยมา โดยเฉพาะชนกลุ่มในรัฐต่าง ๆ เช่น รัฐฉาน รัฐคะยา รัฐกะเหรี่ยง และรัฐมอนเป็นผลให้เกิดความไม่มั่นคงทั้งด้านการเมือง การทหาร เศรษฐกิจ และสังคมจิตวิทยาต่อประเทศไทยมาโดยตลอด

ถึงแม้พม่าจะมีการตั้งสภาฟื้นฟูกฎหมายและระเบียบแห่งรัฐ (SLORC) ในปี พ.ศ. 2531 และเปลี่ยนเป็นสภาสันติภาพและ การพัฒนาแห่งรัฐ ( SPDC) ในปี พ.ศ. 2540 นโยบายปราบปราม การสู้รบและการปราบปรามก็ยังคงมีต่อเนื่อง

ใครคือ โจทก์ที่ต้องแก้

ตราบใดก็ตามที่รัฐบาลพม่ายังคงมีการบังคับปราบปรามชนกลุ่มน้อย และยังไม่มีประชาธิปไตยในพม่าอย่างแท้จริง ตามที่นานาชาติพยายาม ผลักดัน การต่อสู้ของชนกลุ่มน้อยก็จะยังมีอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหมด จะยุติลงได้ต้องให้พม่าพิจารณายุติปัญหาเอง